Ana içeriğe geç

Biyometrik Mesai Takibi

Biyometrik Mesai Takibinde Kapsam Netleşti: KVKK’nın 2026/921 Sayılı İlke Kararına İlişkin Görüş Talepleri Duyurusu​

Kurul; 2026/921 sayılı İlke Kararının yalnızca mesai/devam takibi amacıyla yapılan biyometrik veri işleme faaliyetlerini kapsadığını, geçerli açık rıza bulunsa dahi bu işlemenin Kanun’un 4. maddesindeki ölçülülük ilkesine aykırı olduğunu; mesai takibi dışındaki biyometrik işlemelerin ise somut olay bazında veri sorumlusunca değerlendirileceğini açıkladı.

  • Alan: KVKK (6698)
  • Tür: Kamuoyu Duyurusu (İlke Kararı Kapsam Açıklaması)
  • Etiketler: Biyometrik Veri, Özel Nitelikli Veri, Ölçülülük, İş Yeri/İK, Erişim Kontrolü
Künye BilgisiDetay
Duyuru Tarihi27.08.2026 (KVKK kamuoyu duyurusu — görüş talepleri üzerine)
İlgili İlke Kararı29.04.2026 tarih, 2026/921 sayılı “Mesai Takibi Amacıyla Biyometrik Veri İşlenmesi Hakkında İlke Kararı”
Resmî GazeteGörüş talepleri duyurusu RG’de yayımlanmamıştır; dayanak İlke Kararı 02.06.2026 tarihli ve 33268 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmıştır.
Dayanak6698 s. Kanun m.4 (genel ilkeler/ölçülülük), m.6 (özel nitelikli kişisel veriler), m.12, m.15/6, m.18; 5490 s. Nüfus Hizmetleri Kanunu m.3 (biyometrik veri tanımı — referans)
Kapsam2026/921 sayılı İlke Kararının uygulama kapsamının netleştirilmesi: yalnızca çalışan mesai/devam takibi amaçlı biyometrik veri işleme
Kaynakkvkk.gov.tr/Icerik/8912

İçindekiler​

Öne Çıkan Başlıklar​

  • İlke Kararının yayımının ardından farklı sektörlerden gelen görüş talepleri üzerine Kurul, kararın kapsamına ilişkin bazı hususları açıklığa kavuşturmuştur.
  • Biyometrik veriler 6698 m.6 kapsamında özel nitelikli kişisel veridir; özel nitelikli veri kategorileri kıyas yoluyla genişletilemez.
  • İşverenin çalışma sürelerini kaydetme yükümlülüğü olsa da bunun biyometrik sistemlerle yapılmasına açıkça izin veren bir kanuni düzenleme yoktur.
  • Yalnızca mesai takibi amacıyla biyometrik veri işlenmesi, geçerli açık rıza bulunsa dahi Kanun’un 4. maddesindeki ölçülülük kriterini karşılamaz.
  • Mesai takibi dışındaki biyometrik işlemeler İlke Kararı kapsamında değerlendirilmez; hukuka uygunluk somut olaya göre veri sorumlusunca değerlendirilir, Kurul ihbar/şikâyetleri olay bazında inceler.

Duyuruyla Birlikte Ne Netleşiyor?​

2026/921 sayılı İlke Kararı, çalışanların mesai ve devam takibinde parmak izi, avuç içi veya benzeri biyometrik verilerin kullanılmasının kural olarak hukuka aykırı olduğunu ortaya koymuştu. Kararın yayımından sonra Kuruma çeşitli sektörlerden görüş talepleri iletilmiş; bu talepler doğrultusunda kararın kapsamının netleştirilmesi ihtiyacı doğmuştur. Kurul bu duyuruyla, kararın yalnızca mesai/devam takibi amaçlı biyometrik işlemeyi hedeflediğini teyit etmiştir.

Kurul’un gerekçesi iki eksene dayanır:

  1. Biyometrik veriler Kanun’un 6. maddesinde sınırlı sayıda düzenlenen özel nitelikli kişisel veriler arasındadır ve bu kategoriler kıyasla genişletilemez.
  2. İşverenin çalışma sürelerini takip ve belgeleme yükümlülüğü bulunmakla birlikte bunun biyometrik tanımlama sistemleriyle yerine getirilmesini öngören açık bir kanuni düzenleme yoktur.

Bu nedenle yalnızca mesai takibi amacıyla biyometrik işleme, Kanun’un 6. maddesindeki işleme şartlarına dayanmadığı gibi, geçerli açık rıza bulunsa dahi 4. maddedeki ölçülülük kriterini sağlamaz. Kurul ayrıca, biyometrik verinin matematiksel koda dönüştürülerek saklanmasının verinin biyometrik niteliğini ortadan kaldırmadığını vurgular.

Kritik Tesis ve Erişim Kontrolü İstisnası​

Duyuru, mesai takibi ile güvenlik amaçlı erişim kontrolünü ayırır. Kritik tesislerde ve yüksek güvenlik gerektiren alanlarda; kimlik doğrulama, yetkilendirme veya kritik bölgelere erişimin denetlenmesi amacıyla biyometrik veri kullanılabilir. Ancak bu kullanım, yalnızca gerekli alan ve kişilerle sınırlı olmalı, alternatif yöntemlerin yetersiz kaldığı hallerde başvurulmalı ve güvenlik ihtiyacıyla ölçülü olmalıdır. Millî güvenlik, kamu güvenliği ve kamu düzeni kapsamındaki istisnalar da biyometrik veri kullanımını sınırsız hale getirmez; her olay ayrıca değerlendirilir.

Kurul’un İşaret Ettiği Yaklaşım​

  • Çalışan devam/mesai takibi amaçlı biyometrik işlemede veri sorumluları 2026/921 sayılı İlke Kararı doğrultusunda hareket etmeli; bu amaçla biyometrik yöntemden kaçınmalıdır.
  • Mesai takibi biyometrik olmayan yöntemlerle (kart/PIN, mobil uygulama, QR/barkod, konum/ağ tabanlı giriş) yürütülmelidir.
  • Mesai takibi dışındaki biyometrik işlemenin hukuka uygunluğu; işleme amacı, işin niteliği ve somut olayın özellikleri dikkate alınarak veri sorumlusunca değerlendirilmelidir.
  • Biyometrik verinin koda dönüştürülmesi (template) verinin özel nitelikli niteliğini kaldırmadığından, saklama ve güvenlik tedbirleri buna göre planlanmalıdır.

Veri Sorumlularının Yapması Gerekenler​

  • Mesai takibi akışlarının envanterlenmesi:
    Parmak izi, avuç içi, yüz veya benzeri biyometrik yöntemle çalışan devam takibi yapılan tüm noktalar tespit edilmeli; bu sistemler biyometrik olmayan alternatiflerle değiştirilmek üzere planlanmalıdır.

  • Alternatif doğrulama yöntemine geçiş:
    Mesai takibi için kart/PIN, mobil uygulama üzerinden OTP, QR/barkod veya passkey gibi biyometrik olmayan güçlü doğrulama yöntemleri devreye alınmalıdır. Toplanan veri, teyit için gerekli olanla sınırlı tutulmalıdır.

  • Güvenlik amaçlı kullanımın ayrıştırılması ve belgelenmesi:
    Kritik alan erişim kontrolü gibi güvenlik amaçlı meşru biyometrik kullanım varsa; gerekliliği, alan/kişi sınırlaması ve alternatiflerin yetersizliği gerekçeleriyle belgelenmeli, ölçülülük değerlendirmesi kayıt altına alınmalıdır.

  • Mevcut biyometrik verilerin imhası:
    Mesai takibi amacıyla halihazırda işlenmiş biyometrik veriler için saklama gerekçesi kalmadığından, saklama ve imha politikası uyarınca silme/yok etme süreçleri işletilmelidir.

Mobildev Ürünleriyle Gereklilikleri Karşılamak​

Gereklilik (Duyuru / Kanun)Mobildev karşılığı
Mesai/devam takibinin biyometrik veri işlemeden, güçlü ve ölçülü bir yöntemle yapılmasıWentro Verify: OTP, passkey, QR/barkod ve PIN tabanlı biyometrik olmayan güçlü doğrulama ile giriş-çıkış teyidi.
Çalışana bağlı, izlenebilir ve tekrarlanabilir kimlik teyidiWentro Verify: kimlik/numara doğrulaması ve cihaz kaydı ile teyidin kişiye bağlanması ve loglanması.
Doğrulama olaylarının zaman damgalı biçimde kayıt altına alınması ve denetim iziSonar: doğrulama ve giriş olaylarının izlenmesi, raporlanması ve denetim izinin oluşturulması.
Çalışanlara sürece ilişkin bilgilendirme/duyuru iletişimiSMS/OTP: bilgilendirme mesajları ve tek seferlik kod ile doğrulama adımlarının iletilmesi.

Önemli not: Bu çözümler teknik ve operational kontrollerin kurulmasına katkı sağlar; ancak tek başlarına hukuki uyum garantisi vermez. Uyum, sürecin bütününe ve veri sorumlusunun kendi değerlendirmesine bağlıdır.

Yaptırım ve Dayanak​

Duyuru, dayanağını 29.04.2026 tarihli ve 2026/921 sayılı İlke Kararından (RG 02.06.2026, S.33268) ve 6698 sayılı Kanun’un 4. (ölçülülük), 6. (özel nitelikli veri), 12., 15/6 ve 18. maddelerinden alır. İlke kararlarına aykırılık, Kanun’un 18. maddesi kapsamında idari para cezası yaptırımına tabidir. Kurul, mesai takibi dışındaki biyometrik işlemelerde ihbar ve şikâyetleri her somut olay özelinde ayrıca inceleyeceğini belirtmiştir.

Savunulabilir Bir Uyum Süreci Kurmak​

Öncelikle biyometrik mesai takibi yapan tüm sistemler envanterlenmeli ve biyometrik olmayan alternatiflere geçiş planı çıkarılmalıdır. Ardından mesai takibi kart/PIN, mobil OTP, QR/barkod veya passkey ile yeniden kurgulanmalı; güvenlik amaçlı meşru biyometrik kullanım varsa gerekçe ve ölçülülük analiziyle ayrıştırılarak belgelenmelidir.

Son olarak, mesai takibi amacıyla tutulan mevcut biyometrik veriler imha politikası uyarınca silinmeli; geçiş kararı, ölçülülük değerlendirmesi ve imha kayıtlarıyla hesap verebilir bir uyum dosyası oluşturulmalıdır.

Mevzuata İlişkin Sık Sorulan Sorular​

Bu duyuru yeni bir yasak mı getiriyor?
Hayır. 2026/921 sayılı İlke Kararının kapsamını netleştirir: karar yalnızca mesai/devam takibi amaçlı biyometrik işlemeye ilişkindir.

Çalışanların açık rızasını alırsak mesai takibinde parmak izi kullanabilir miyiz?
Hayır. Kurul’a göre yalnızca mesai takibi amacıyla biyometrik işleme, geçerli açık rıza bulunsa dahi Kanun’un 4. maddesindeki ölçülülük ilkesine aykırıdır.

Biyometrik veriyi şablona/koda çevirip saklarsak kapsam dışında mı kalırız?
Hayır. Kurul, verinin matematiksel koda dönüştürülmesinin biyometrik niteliği ortadan kaldırmadığını belirtmiştir.

Fabrika/veri merkezi gibi kritik alanlara girişte biyometrik kullanabilir miyiz?
Kritik tesis ve yüksek güvenlikli alanlarda erişim kontrolü amacıyla kullanım mümkündür; ancak gerekli alan/kişilerle sınırlı, alternatiflerin yetersiz kaldığı ve güvenlik ihtiyacıyla ölçülü olmalıdır.

Mesai takibi dışındaki biyometrik uygulamalarımız için ne yapmalıyız?
Bunlar İlke Kararı kapsamında değildir; hukuka uygunluğu amaç, işin niteliği ve somut olaya göre kendiniz değerlendirmelisiniz. Kurul, ihbar/şikâyetleri olay bazında inceler.

Mesai takibini nasıl yapmalıyız?
Kart/PIN, mobil uygulama üzerinden OTP, QR/barkod veya passkey gibi biyometrik olmayan yöntemlerle; toplanan veriyi teyit için gerekliyle sınırlayarak.

Mevcut biyometrik mesai verilerini ne yapacağız?
Mesai takibi amacıyla saklama gerekçesi kalmadığından, saklama ve imha politikası uyarınca silme/yok etme süreçleri işletilmelidir.

Uymazsak yaptırım nedir?
İlke kararına aykırılık, 6698 s. Kanun’un 18. maddesi kapsamında idari para cezasına tabidir.

Mobildev bu geçişte nasıl destek oluyor?
Wentro Verify ile mesai takibi ve erişim teyidi biyometrik veri işlemeden OTP/passkey/QR ile yapılabilir; Sonar ile doğrulama olayları izlenir ve raporlanır; SMS/OTP ile çalışan bilgilendirmesi ve kod iletimi sağlanır. Bu araçlar süreci destekler; tek başına uyum garantisi vermez.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki danışmanlık niteliği taşımaz. Özet ve etiketler derleme niteliğindedir; bağlayıcı metin daima resmî kaynaktır. Ürün yetenekleri gerçekçi biçimde aktarılmış olup hiçbir ürün tek başına hukuki uyum garantisi sağlamaz.
Kaynaklar: kvkk.gov.tr/Icerik/8912 — “29.04.2026 Tarihli ve 2026/921 Sayılı Mesai Takibi Amacıyla Biyometrik Veri İşlenmesi Hakkında İlke Kararına İlişkin Görüş Talepleri Hakkında Kamuoyu Duyurusu” (27.08.2026) · 2026/921 İlke Kararı (RG 02.06.2026, S.33268) · 6698 s. Kanun m.4, m.6, m.12, m.15/6, m.18 · 5490 s. Kanun m.3 · İkincil doğrulama: alomaliye.com/2026/08/28.