3.3.9 Erişilebilir Kimlik Doğrulama (Geliştirilmiş)
Daha güvenli kimlik doğrulama yöntemleri kullanıldığında bile, bilişsel testlere dayanmayan erişilebilir alternatifler sunulmalıdır.
SC Kodu: 3.3.9
Seviye: AAA
URL: https://www.w3.org/TR/WCAG22/#accessible-authentication-enhanced
Genel Tanım
Kimlik doğrulama süreci, kullanıcının bilişsel işlev testine (hafıza, karmaşık problem çözme, karakter ezberleme vb.) dayanmasını gerektirmemelidir.
Bu gelişmiş seviye (AAA), kimlik doğrulama sırasında:
- Karmaşık CAPTCHA zorunluluğu
- Şekil veya desen ezberleme
- Karakterleri kopyalayarak yazma
- Zorunlu bilgi hatırlama
gibi engelleyici yöntemlerin kullanılmamasını hedefler.
Kullanıcıya erişilebilir alternatifler sunulmalıdır.
Faydalar
- Bilişsel engelli kullanıcılar için erişim sağlanır
- Şifre yöneticileri desteklenir
- Kullanıcı hataları azalır
- Güvenlik ve erişilebilirlik dengesi sağlanır
Ana Amaç
Bu kriterin amacı:
- Bilişsel engelli kullanıcıların sisteme erişebilmesini sağlamak
- Hafıza ve dikkat gerektiren zorunlu testleri ortadan kaldırmak
- Kimlik doğrulamayı daha kapsayıcı hale getirmek
- Engelli kullanıcılar için bağımsız erişim sağlamak
Gereksinim
Kimlik doğrulama sürecinde aşağıdakilerden en az biri sağlanmalıdır:
- Şifre yöneticisi kullanımına izin verilmesi
- Kopyala-yapıştır engelinin kaldırılması
- Biyometrik doğrulama (parmak izi, yüz tanıma vb.)
- Tek kullanımlık bağlantı (magic link)
- Cihaz tabanlı doğrulama
Ayrıca:
- CAPTCHA kullanılıyorsa erişilebilir alternatif sağlanmalıdır
- Kullanıcının bilgi ezberlemesi zorunlu olmamalıdır
En İyi Uygulamalar
- Şifre yöneticilerine izin verin
- Yapıştırmayı engellemeyin
- Alternatif doğrulama yöntemleri sunun
- CAPTCHA kullanıyorsanız erişilebilir versiyon ekleyin
- Magic link veya biyometrik doğrulama seçenekleri sağlayın
Not Bu kriter WCAG 2.2 – Seviye AAA’dır.
Zorunlu değildir; ancak modern ve kapsayıcı kimlik doğrulama sistemleri için güçlü şekilde önerilir.
Örnekler ve Açıklamalar
Örnek: Uygun Örnek
- Kullanıcı e-posta ile gelen doğrulama bağlantısına tıklayarak giriş yapar
- Şifre alanında kopyala-yapıştır engellenmemiştir
- Şifre yöneticileri desteklenmektedir
- CAPTCHA yerine erişilebilir doğrulama yöntemi vardır
Bu durumda kriter karşılanır.
Uygun Olmayan Örnek
- Kullanıcıdan belirli karakterleri hafızadan yazması istenir
- Şifre alanında yapıştırma engellenmiştir
- Yalnızca görsel CAPTCHA vardır ve alternatif sunulmamıştır
- Karmaşık desen çizme zorunludur
Bu durumda kriter karşılanmaz.